Αποφθέγματα

Όταν υπέρ σεαυτού μέλλης τινί συμβούλω χρήσθαι, σκόπει πρώτον πώς τα εαυτού διώκησεν
(Όταν πρόκειται να χρησιμοποιήσεις κάποιον για σύμβουλο, κοίταξε πρώτα πως έχει χειριστεί τις δικές του υποθέσεις)

— Ισοκράτης

Σκίτσο της Ημέρας

Σκίτσο της Ημέρας

Φωτογραφία της Ημέρας

Φωτογραφία της Ημέρας
Τα 147 Δελφικά Παραγγέλματα

Αγαπητή Ελένα

AgapitiElenaΗ Ελένα είναι μία καθηγήτρια μαθηματικών στην ΕΣΣΔ. Έχει πατήσει τα 50 και ζει μόνη της σ’ ένα πέρα για πέρα φτωχικό διαμέρισμα. Μοναδικός κοντινός άνθρωπος που έχει είναι η μητέρα της που είναι άρρωστη στο νοσοκομείο. Είναι συντηρητική, άκαμπτη, ηθική και μοναχική. Αφοσιωμένη στην δουλειά της που την υπεραγαπά, μία αγάπη που καλύπτει τις υλικές ανάγκες της.

Η ημέρα των γενεθλίων της είναι μία συνηθισμένη μέρα για εκείνη αφού δεν υπάρχει κάποιος για να γιορτάσει μαζί της. Κάνει τις καθιερωμένες δουλειές του σπιτιού όταν χτυπάει το κουδούνι του σπιτιού. Είναι 4 μαθητές της που της κάνουν έκπληξη. Έχουν μαζί τους σαμπάνια και ποτήρια Βοημίας που για την κομμουνιστική Ρωσία είναι υπερπολυτέλεια. Της εύχονται για τα γενέθλια της και της λένε πόσο την αγαπούνε και την εκτιμούνε. Η Ελένα συγκινείται που κάποιοι θυμηθήκανε τα γενέθλια της και με τα ελάχιστα που έχει στο ψυγείο και τα ντουλάπια της κουζίνας προσπαθεί να τους κάνει ένα μικρό τραπέζι. Έστω και μ’ ελάχιστο φαγητό και ποτό, η ατμόσφαιρα είναι γιορτινή και η Ελένα χαίρεται μετά από καιρό. Τα καλά νέα, όμως, για εκείνη δεν σταματούν εκεί. Ένας από τους μαθητές της λέει ότι θα μεσολαβήσει ώστε η μητέρα της να μεταφερθεί σε άλλο νοσοκομείο και να την αναλάβει ο καλύτερος γιατρός.

Η Ελένα είναι ενθουσιασμένη και θέλει ν’ ανταποδώσει την καλοσύνη των παιδιών. Πράγματι, υπάρχει κάτι που μπορεί να κάνει για εκείνα. Η Ελένα είναι η καθηγήτρια που έχει τα κλειδιά του χρηματοκιβωτίου που φυλάσσονται τα γραπτά των μαθητών και πρόκειται να διορθωθούν την επόμενη ημέρα. Δύο από αυτούς δεν έχουν γράψει καλά. Ο ένας έχει παραδώσει λευκή κόλλα και θα μείνει στην ίδια τάξη και ο άλλος θέλει λίγο καλύτερο βαθμό για να πιάσει την σχολή που θέλει και ν’ αποφύγει την στράτευση. Της ζητάνε να τους δώσει το κλειδί του χρηματοκιβωτίου ώστε ν’ αντικαταστήσουν τα γραπτά τους με καινούρια ώστε ο πρώτος να περάσει την τάξη και ο δεύτερος να πάει στο πανεπιστήμιο αντί του Αφγανιστάν.

Αυτό που της ζητάνε είναι κάτι εντελώς ανήθικο και η Ελένα αρνείται ακόμα κι αν αυτό σημαίνει πως η μητέρα της θα παραμείνει στο ίδιο νοσοκομείο και δεν θα έχει την φροντίδα του καλύτερου γιατρού της ΕΣΣΔ. Τότε αρχίζει ένας ψυχολογικός πόλεμος και ένας πόλεμος ηθικής. Οι μαθητές χρησιμοποιώντας διάφορους μοχλούς πίεσης προσπαθούν να “σπάσουν” την Ελένα και να τους δώσει το κλειδί. Άλλοτε με φιλοσοφικές συζητήσεις περί ηθικής και άλλοτε με σκληρό τρόπο, οι μαθητές προσπαθούν να πετύχουν τον στόχο τους. Η Ελένα, όμως, δεν είναι εύκολος αντίπαλος.

Ένα θεατρικό έργο που πραγματεύεται την ηθική. Μέχρι που μπορεί να φτάσει κάποιος για να πετύχει τον στόχο του; Και μέχρι που μπορεί να φτάσει κάποιος για να υπερασπιστεί τις αξίες του; Και η ηθική; Είναι ποσοτική ή μήπως διπολική; Γίνεται δηλαδή να είναι κάποιος λίγο ηθικός ή πολύ ανήθικος; Ή μήπως ή είσαι ηθικός ή δεν είσαι; Μέση λύση δεν υπάρχει.

Είχα περίπου 2 1/2 χρόνια να δω ένα θεατρικό έργο και στο ταξίδι στην Ελλάδα για τις διακοπές του Πάσχα είχα στο πρόγραμμα να πάω ένα θέατρο. Η παράσταση Αγαπητή Ελένα ήταν εκπληκτική και με αποζημίωσε και με το παραπάνω. Τρομερό θέμα που σου δίνει τροφή για πολλή σκέψη.

Η παράσταση της Ρωσίδας θεατρικής συγγραφέως Λ. Ραζουμόβσκαγια παίζεται στο θέατρο Επί Κολωνώ (Ναυπλίου 12) μέχρι τις 17/5 και όσοι έχουν την δυνατότητα να την δούνε, ας μην χάσουν την ευκαιρία. Στον ρόλο της Ελένας η Αριέττα Μουτούση και τους μαθητές υποδύονται οι Γιάννης Λεάκος, Δημήτρης Σαμόλης, Χρήστος Κοντογεώργης, Ηρώ Πεκτέση.

Leave a Reply